Nükleer patlama haritası
Harita yükleniyor…
Patlamalar
Konum
34.3955, 132.4549
Silah
Patlama yüksekliği
Yüksekliği kendiniz girin. 30 km'nin üstü yüksek irtifa sayılır, etkisi EMP'dir.
Serpinti
Serpintiyi belirler. Atom bombalarında %100, termonükleerlerde çoğu zaman %50 kabul edilir.
Rüzgâr
Görüş ve zemin
Kendi halkalarınız
Boş bırakırsanız halka çizilmez.
Zaman
Birim
Etki alanları
Ateş topu166 m
Ateş topunun en büyük hâli. Yere değerse içinde kalan hemen her şey yok olur ve serpinti artar. Alan: 0,09 km².
Ağır yıkım (20 psi)545 m
Betonarme binalar ağır hasar görür ya da yıkılır. Bu alanda hayatta kalma çok düşüktür. Alan: 0,93 km².
İlk radyasyon (500 rem)1,15 km
Tıbbi bakım almayanların yarısından fazlası için öldürücü olabilecek doz. Kalın duvarlar ve toprak dozu azaltır. Alan: 4,13 km².
Orta yıkım (5 psi)1,58 km
Konutların çoğu yıkılır, yaralanma ve can kaybı yaygındır. Yangınlar çıkar. Alan: 7,83 km².
3. derece yanık2,32 km
Açıktaki deride derin yanıklar. Geniş alanda hayati tehlike taşır. Alan: 16,9 km².
2. derece yanık2,86 km
Su toplayan yanıklar. Gölgede ya da bina içinde olmak korur. Alan: 25,7 km².
Kuru maddeler tutuşur3,15 km
Gazete, kuru yaprak gibi maddeler alev alabilir; yangınlar çıkar. Alan: 31,2 km².
1. derece yanık3,65 km
Güneş yanığına benzer kızarıklık. Alan: 41,9 km².
Hafif hasar (1 psi)4,54 km
Camlar kırılır. Uçuşan cam ve döküntü yaralanmalara yol açar; pencerelerden uzak durmak hayat kurtarır. Alan: 64,9 km².
Serpinti (1 saat sonra)
Ateş topu yere değmediği için önemli bir yerel serpinti beklenmez.
Mantar bulutu
Tepe yüksekliği
6,74 km
Genişlik (yarıçap)
1,47 km
Ne zaman ne olur?
Yaklaşık değerlerdir; arazi, binalar ve hava gerçek sonucu değiştirir.
Patlamayı izleyin
Patlat düğmesine basın: ışığı ve basınç dalgasını saniye saniye, serpintiyi saat saat, doz hızının düşüşünü yıllar boyunca izleyin. Zaman çizelgesini elle de kaydırabilirsiniz.
Haritada bir yere dokunun: o noktadaki basınç, ısı, radyasyon ve serpinti burada görünür.
Nasıl kullanılır?
Haritada bir yer seçin, silahın gücünü ve patlama yüksekliğini girin. Araç basınç dalgasının, ısının, radyasyonun, serpintinin ve EMP'nin ulaştığı alanları çizer; dokunduğunuz noktada neler olacağını ve sığınakta alınacak dozu gösterir. Hesaplar Glasstone ve Dolan'ın The Effects of Nuclear Weapons kitabına dayanır.
- 1
Yeri seçin
Haritadaki noktayı sürükleyin, şehir arayın ya da konumunuzu kullanın.
- 2
Silahı ayarlayın
Hazır bir senaryo seçin ya da gücü ve patlama yüksekliğini kendiniz girin.
- 3
Patlatın ve izleyin
Işığı ve basınç dalgasını saniye saniye, serpintiyi saat saat izleyin. Bir noktaya dokunup orada ne olacağını görün.
Nükleer patlamada nasıl korunulur?
- 1
Parlamaya bakmayın, hemen yere yatın.
Patlamayı gördüğünüz anda yüzüstü yere yatın, başınızı ve açıktaki derinizi kapatın. Basınç dalgası ışıktan sonra gelir; patlama noktasından uzaklaştıkça gecikmesi artar.
- 2
Dalga geçince en yakın sağlam binaya girin.
Pencerelerden uzak durun. Ready.gov, serpinti gelmeden önce sığınak bulmak için 10 dakika ya da daha fazla zaman olacağını söyler. Tuğla ya da beton duvarlı binalar, bodrumlar, yer altı otoparkları ve büyük binaların ortası en iyi korumayı sağlar.
- 3
İçeride kalın.
Yetkililer aksini söylemedikçe ilk 24 saati binanın en korunaklı yerinde geçirin. Pencereleri ve kapıları kapatın, vantilatörü, kliması ve sıcak hava üfleyen ısıtıcıyı kapatın. Serpintinin doz hızı zamanla hızla düşer: Glasstone ve Dolan'a göre patlamadan sonra geçen süre 7 katına çıktığında doz hızı yaklaşık 10'da 1'ine iner.
- 4
Üzerinizdeki tozu temizleyin.
İçeri girince dış giysilerinizi silkelemeden çıkarıp bir torbaya koyun; Ready.gov'a göre bu, radyoaktif maddenin %90'a kadarını uzaklaştırabilir. Duş alın ya da sabun ve suyla yıkanın. El dezenfektanı radyoaktif maddeye karşı korumaz. Bina içindeki yiyecekler güvenlidir; dışarıda açıkta kalan yiyecekleri ve bahçe ürünlerini yetkililer izin verene kadar yemeyin.
- 5
Resmî duyuruları takip edin.
Pilli ya da kurmalı bir radyo, elektrik ve internet kesildiğinde de haber almanızı sağlar. Acil durumda 112'yi arayın.
Hazırlık listesi ve telsiz frekansları için Acil Durum Rehberi'ne bakın. Kaynak: Ready.gov, Nuclear Explosion
Hesap yöntemi ve kaynaklar
Basınç dalgası.
ABD Savunma Nükleer Ajansı'nın (DNA) 1 kilotonluk standart patlama formülleriyle hesaplanır; güç küp kök kuralıyla ölçeklenir, patlama yüksekliği hesaba katılır. Sonuçlar H. L. Brode'un (1986) yaklaşık formülleriyle karşılaştırıldı. "Havada" seçeneği, seçtiğiniz basıncı en uzağa taşıyan yüksekliği bulur.
Isı ve yanıklar.
Isı ışınımı, Sovyet kaynağı Iadernoe oruzhie'nin (1987) görüş mesafesine göre çizilmiş eğrilerinden hesaplanır. Yanık eşikleri açıktaki orta tonlu deri içindir ve Glasstone ve Dolan'ın verilerine göre güce bağlı olarak değişir. Kuru maddelerin tutuşma eşiği kitaptaki gazete kâğıdı değerleridir.
İlk radyasyon.
Patlamanın ilk dakikasındaki gama ve nötron dozu aynı Sovyet kaynağının eğrilerinden alınır. 500 rem, tıbbi bakım almayanların yarısından fazlası için öldürücü olabilecek bir dozdur (Waselenko ve diğerleri, 2004).
Serpinti.
Ateş topu yere değdiğinde oluşan yerel serpinti, Glasstone ve Dolan'ın idealize doz hızı eğrileriyle (Tablo 9.93) çizilir: patlamadan bir saat sonraki doz hızı fisyon payına, rüzgâr hızına ve araziye göre hesaplanır. Doz hızı zamanla t⁻¹·² oranında azalır. Sığınakta alınacak doz kitabın korunma çarpanlarıyla (Tablo 9.120) bulunur. Gerçek serpinti yüksek irtifa rüzgârlarına, yağışa ve araziye göre çok farklı bir şekil alabilir.
Ateş topu, bulut, krater ve EMP.
Glasstone ve Dolan'ın formül ve grafiklerinden hesaplanır. EMP alanı, kitabın yüksek irtifa saydığı 30 kilometrenin üstündeki patlamalarda patlama noktasının ufka kadar gördüğü alandır; darbenin şiddeti hesaplanmaz.
Rüzgâr ve harita.
"Bu noktanın güncel rüzgârı" düğmesi yerdeki rüzgârı Norveç Meteoroloji Enstitüsü'nden (MET Norway) alır. Harita görselleri OpenFreeMap'ten, harita verisi OpenStreetMap katkıcılarındandır.
Isı ve radyasyon eğrilerinin sayısal hâli açık kaynaklı glasstone kütüphanesinden alındı (MIT lisansı, © 2016 GOFAI). Hesapların sonuçları kitaptaki örnek değerlerle karşılaştırıldı. Bütün değerler düz arazi ve deniz seviyesindeki standart hava içindir; binalar, tepeler ve hava durumu gerçek sonucu değiştirir.
Sık sorulan sorular
Nükleer patlama haritası nasıl kullanılır?
Haritadaki patlama noktasını sürükleyin ya da Konumum düğmesine basın. Hazır bir senaryo seçin ya da gücü ve yüksekliği kendiniz girin. Halkalar etki alanlarını gösterir; haritada bir noktaya dokunursanız o noktadaki basıncı, ısıyı, radyasyonu ve serpintiyi görürsünüz. Bağlantıyı kopyala düğmesi ayarlarınızı bir bağlantıyla paylaşmanızı sağlar.
Hesaplar ne kadar doğru?
Değerler yaklaşıktır. Formüller düz arazi, açık hava ve deniz seviyesi için yazılmıştır; binalar, tepeler, nem ve rüzgâr gerçek sonucu değiştirir. Kullanılan yöntemler ve kaynaklar bu sayfanın Hesap yöntemi bölümünde yazıyor. Araç bilgi ve hazırlık içindir, resmî bir risk değerlendirmesinin yerini tutmaz.
Neden bazen serpinti görünmüyor?
Yerel serpinti, ateş topu yere değdiğinde toprak ve enkaz buluta karıştığı için oluşur. Ateş topunun yere değmediği hava patlamalarında önemli bir yerel serpinti beklenmez; Hiroşima ve Nagazaki'deki patlamalar da havadaydı. Serpintiyi görmek için patlama yüksekliğinde Yerde seçeneğini seçin.
Nükleer patlama olursa ne yapmalıyım?
Parlamayı görürseniz yere yatıp başınızı kapatın. Basınç dalgası geçince en yakın sağlam binaya girin, pencerelerden uzak durun ve yetkililer aksini söylemedikçe en az 24 saat içeride kalın. Ayrıntılar bu sayfadaki korunma bölümünde ve Acil Durum Rehberi'nde.
Bodrum ya da apartman serpintiden ne kadar korur?
Glasstone ve Dolan'ın korunma çarpanlarına göre bodrumda dışarıdaki dozun yaklaşık yüzde 5 ile 10'u alınır. Çok katlı bir apartmanın üst katlarında bu oran yüzde 1'e, üstü yaklaşık 1 metre toprakla örtülü bir sığınakta binde 1 ile binde 5 arasına iner. Haritada bir noktaya dokunup bulunduğunuz yeri ve kalacağınız süreyi seçerek dozları karşılaştırabilirsiniz.
Harita neden ölü ve yaralı sayısı göstermiyor?
Bu tür tahminler saate, binaların yapısına ve insanların o an nerede olduğuna çok bağlıdır. Kaba bir sayı yanıltıcı olacağı için harita can kaybı tahmini yapmaz; etki alanlarını ve korunma yollarını gösterir.
Konumum ya da seçtiğim yerler kaydediliyor mu?
Hayır. Bütün hesaplar cihazınızda yapılır. Harita görselleri OpenFreeMap'ten yüklenir. Güncel rüzgârı isterseniz noktanın yuvarlanmış koordinatı sitemizin sunucusu üzerinden MET Norway'e gönderilir. Paylaşım bağlantısındaki ayarlar adresin # işaretinden sonraki kısmında durur ve sunucuya gitmez. Ayrıntılar Gizlilik ve KVKK sayfasında.
EMP nedir, haritada neden bu kadar büyük?
EMP, çok yüksekte patlayan bir nükleer silahın oluşturduğu elektromanyetik darbedir. 30 kilometrenin üstündeki patlamalarda darbe, patlama noktasının ufka kadar gördüğü bütün alana ulaşabilir; bu yüzden halka yüzlerce kilometreye yayılır. Elektronik cihazlara ve elektrik şebekesine zarar verebilir, ancak harita darbenin şiddetini hesaplamaz.